Ana Sayfa Bilim Teknoloji, Yaşam Magazın 20 Ağustos 2019 1110 Görüntüleme

“2020 yılında Dünya’ya çarpma ihtimali olan göktaşı 1998 OR2”

“2020 yılında Dünya’ya çarpma ihtimali olan göktaşı 1998 OR2”

NASA, 1998 OR2 adını verdikleri bir göktaşının 29 Nisan 2020 tarihinde Dünya’ya çarpabileceğini açıkladı.

Amerikan medyasının duyurduğu habere göre, Amerikan Ulusal Havacılık ve Uzay Dairesi (NASA), yaptığı açıklamada 1998 OR2 isimli göktaşının Dünya’ya çarpma ihtimalinin olduğunu açıkladı.

Şu ana kadar bilinen en tehlikeli göktaşı konumuna gelen 1998 OR2 hesaplanan yörüngesinde bundan yalnızca 8 ay sonra, 29 Nisan 2020‘de Türkiye saatiyle sabah saat 08:00’de dünyaya en yakın konumuna gelecek.

NASA: Bu bir Hollywood filmi değil!
“İnsanların bunun bir Hollwood filmi olmadığını anladığından eminiz. Bu bir film değil” diyen NASA Yönetim Direktörü Jim Bridenstine, durumun ciddiyetini gözler önüne serdi.

Dünya’ya çok yakın bir yörüngede bulunan göktaşı 0,042 au (astronomik birim) yani 6,3 milyon km mesafeden geçecek. Kulağa çok uzak gibi gelen bu mesafe kozmik ölçüde çok büyük risk taşıyor ve üstelik 8 ay içerisinde diğer gökcisimlerinin etkisiyle değişme ihtimali bulunuyor.

Böyle bir ihtimal göktaşını dünyaya çok daha yakın bir noktaya hatta bir çarpışma rotasına sokabilir. 65 milyon yıl önce dinozorların yok olmasına sebep olduğu düşünülen göktaşı, 1998 OR2‘nin yaklaşık 2 katı büyüklüğündeydi. NASA’nın internetten yayınladığı canlı simülasyonda göktaşının anlık konumu paylaşılmaya başlandı.

Asteroitler, uzayda yörüngesel hareketlerle savrulan kayalık cisimlerdir. Bunlardan milyon yıllar önce birinin Dünya’ya çarptığını ve dinozorları yeryüzünden sildiğini bilmekteyiz. Öyle görünüyor ki, başka bir asteroit Dünya ile çarpışma rotasında olabilir ve büyüklüğü nedeniyle ciddi küresel hasara yol açabilir.

NASA bu göktaşını neden ciddiye alıyor? Güvende miyiz?
1998 OR2 en yakın noktasında, asteroit Dünya’nın merkezinden yaklaşık 0,04205 astronomik ünite veya 6,3 milyon km mesafede olacak. Peki güvenli miyiz?

Göktaşlarının hareketleri birkaç fenomenden dolayı değişebiliyor ve sonunda Dünya’ya çarpma olasılığı meydana gelebiliyor.

Birinci fenomen: Yarkovsky etkisi
Asteroitlerin yarı majör eksenini etkilediği bilinen ve harici veya dahili olarak üretilen radyasyona bağlı olarak bir vücut sıcaklığındaki değişikliklerden dolayı gök cisminde uygulanan sonuç kuvvet olarak tanımlanabilen Yarkovsky etkisidir. Bu, 1998 OR2 göktaşının dönüşünü ve sonunda yörüngesini etkileyerek Dünya’ya dönmesine neden olabilir.

İkinci fenomen: Yörünge rahatsızlığı
Katastrofik asteroid çarpışma olayına yol açabilecek ikinci faktör, yerçekimi anahtar deliğinin neden olduğu yörünge rahatsızlığıdır.

Üçüncü fenomen: Dünya’nın yerçekimi etkisi
Gezegenin yerçekiminin asteroit gibi uzamsal bir uzuv gövdesinin yörüngesini değiştirebileceği ve bir çarpışmaya yol açan içe doğru çekebileceği (içe çekilim) bir gezegenin etrafındaki uzayda küçük bir bölge olarak tanımlanabilir.

Çarparsa etkisi ne olur?

Çapı 4.1 km olduğu tahmin edilen dev göktaşı, Dünya’ya çarparsa bir ülkeyi tamamen yok edebilir. 1998 OR2’nin neden olacağı tektonik hasarın ve canlısal yaşamın yanı sıra, etki gezegenin hava ve atmosfer koşullarını da ciddi şekilde değiştirecektir. Eğer asteroit Dünya’ya çarpmaz ve geçip giderse bir dahaki geçişini ömrünüz yeterse 2079 Nisan ayında göreceğiz.

NASA’nın DART projesi
NASA şu anda asteroitleri Dünya ile çarpışmadan önce yönlendirmeye çalışacak olan Asteroit Yönlendirme Testi’ni (DART) geliştiriyor. Testin başlatılmasının yanı sıra sonda kullanımı 2021’de başlayacak. Projenin 2022 yılına kadar hazır hale gelmesi planlanıyor.

Bu noktada bir DART uzay aracı, Dünya’ya tehdit oluşturmayan bir asteroite gönderilecek. DART testte başarılı olduğu takdirde 7-8 yıl gibi bir süre içerisinde asteroit tehdidi tamamen tarih olabilir.

Kaynak: NASA.gov  indigo dergisi

43